آشنايي با پستان از نظر پزشكي
پستان ها عمدتاً از لوبول ها و مجاري شير به همراه چربي و بافت همبند تشكيل مي گردند. شير از نوك پستان خارج مي شود. ناحيه تيره اطراف نوك پستان آرئول نام دارد. پستان مجموعه ‌اي از غدد شيري Lobules، كانالهاي هدايت كننده شير Ducts به سر پستان و مقدار زيادي چربي است.
اصولاً پستانهاي زن را نمي توان جزئي از اندام جنسي او به شمار آورد. مهمترين نقش آنها در شيردهي است ولي از طرفي نمي توان نقش بسزاي پستانها در تحريكات جنسي و لذت شهواني را ناديده گرفت. فرايند ظهور و رشد سينه هاي زن در دوره بلوغ جنسي اش رخ مي دهد و اين رشد توسط هورمونهاي جنسي از جمله استروژن و پروژسترون كنترل مي شود.

پستان ها در تحريك جنسي نقش دارند و نقش اصلي آنها توليد شير براي نوزادان است. در طول بلوغ، هورمون استروژن باعث رشد و تكامل پستان ها مي شود. در طول بارداري، تغييرات هورموني، پستان ها را باز هم بزرگتر مي كنند و در اواخر بارداري، توليد شير را درغده هايي به نام لوبول تحريك مي كنند. اين غده ها به مجاري وصل مي شوند كه به كانال هايي به نام آمپول ختم مي شوند. آمپول در سطح نوك پستان به بيرون باز مي شود. بقيه بافت پستان عمدتاً چربي است و مقدار كمي بافت همبند نيز دارد كه به نگهداري پستان كمك مي كند.
ساختار پستانها
غدد پستاني بجز دوران بارداري و شيردهي در يك مرحله غير فعال به سر مي برند. ساختار اصلي آنها بافت چربي و همينطور بافت كشي متشكل از رشته هاي الاستيك مي باشد. هر پستان از ۲۰-۱۵ بخش به نام «لوب» تشكيل شده است كه مانند گلبرگهاي گل مينا در كنار هم قرار دارند. هر لوب به نوبه خود از لوبولهاي كوچكتر و در نهايت هزاران لوبول ريز تشكيل يافته است كه در آنها شير توليد مي شود.در بين اين اجزا شيارهايي به نام مجرا وجود دارد كه به مركز نوك پستان در ناحيه تيره پوست كه «آراُلا» نام دارد منتهي مي شود. فضاي باقيمانده ميان مجراها و لوبولها را چربي پر مي كند.
هر كدام از اين غدد مولد در سطح رويي قفسه سينه و در بالاي ماهيچه پكتوراليس قرار دارند. زمان حاملگي حجم اجزاي خوشه مانند داخل لوبها افزايش يافته و طي دوره توليد شير، سلولها مواد تشكيل دهنده شير از جمله پروتئين و چربي توليد مي كنند. اين سلولها همچنين به هنگام شيردهي منقبض شده و باعث خروج آن از پستانها مي شوند.
داخل پستانها هيچ ماهيچه اي وجود ندارد، بلكه ماهيچه «پكتوراليس» درست زير آنها قرار گرفته و دنده ها را مي پوشاند. علاوه بر بافت چربي و فيبرهاي الاستيك مي توان به رگهاي خوني و همچنين رگهاي لنفاوي در سينه اشاره نمود. رگهاي لنفاوي در مسير خود به اجزاي لوبيا مانندي بنام غدد لنفاوي كه معمولاً زير بغل، كشاله رانها و ديگر نواحي بدن يافت مي شوند، مي پيوندند.

شكل ويژه پستانها و جايگاه مخصوصشان از طريق رباطهاي خاصي كه بافت پستانها را در بر گرفته و آنها را حفاظت مي كنند تعيين مي شود. اين رشته ها كه به «رباطهاي كوپر» معروفند در دوره حاملگي و نيز كهولت شل و يا كشيده مي شوند و موجبات آويزان شدن آنها را فراهم مي آورند.

هورمونهاي جنسي در رشد و تكامل پستانها در دوره بلوغ و توليد شير از اهميت بسزايي برخوردارند. استروژن در رشد و نمو غدد و مجاري پستان نقش داشته و پروژسترون محرك اصلي تغيير و تكامل سلولهاي سازنده شير مي باشد.

از ديگر هورمونهاي موثر مي توان به پرولاكتين اشاره كرد كه از قسمت پيشين غده هيپوفيز ترشح شده و عامل محرك توليد شير مي باشد. در پاسخ به محرك مكش نوزاد، اكسيتوسين (مترشح در هيپوفيز پسين) به نوبه خود موجب خروج شير از پستان مادر مي شود.

اصولاً تحريكات هورموني موجب رشد مجاري و بافت آلويولار و همچنين بافت چربي و در نتيجه افزايش حجم پستان مي شود. نوك پستانها و ناحيه اطراف آن نيز بزرگتر شده و به لمس و تحريكات خارجي حساس مي شوند. در دوران عادت ماهانه زنان، پستانها تحت تاثير هورمونهاي جنسي دچار تغييرات خاصي مي شوند كه در هر شخص به گونه اي متفاوت بروز مي كند. از جمله اين تغييرات مي توان به افزايش حجم، ورم و نيز درد خفيفي در آنها اشاره نمود.

اين علامات معمولاً پس از چند روز اول پريود ناپديد مي شوند. در دوره بارداري سايز پستانها بنا بر تاثير هورمون پروژسترون بطور چشمگيري افزايش مي يابد. نوك پستانها و نواحي پيرامونشان نيز بزرگتر شده و داراي رنگ دانه هاي بيشتري مي شوند. اين مكانيزم چربي پستانها را جايگزين كرده و آنها را براي توليد شير در مرحله نهايي حاملگي آماده مي سازد. درست پس از زايمان، شير در پستانها ساخته مي شود. بعد از اتمام دوره شيردهي پستانها به حالت دوران شروع حاملگي بر مي گردند. در دوره پس از يائسگي نيز گرچه ممكن است شكل پستانها زياد تغيير نكند، اما قسمت عمده ساختار مخصوص توليد شير با چربي جايگزين مي شود. در هر صورت گفتني است پستانهاي زن تنها در دوره حاملگي او شكل قطعي و نهايي خود را مي گيرند.

با توجه به اين كه هدف اصلي از وجود پستانها نقش مهم آنها در ساختن شير براي شيردهي مي باشد، اما اين دوران تنها دوره مختصري از زندگي زن را تشكيل مي دهد و با نقش زيبايي شناختي آنها در كيفيت زندگي اش به هيچ وجه قابل مقايسه نيست.

از آنجا كه سينه هاي زن نشان اصلي مونث بودن اوست، رضايت او از فرمشان در هويت و ابراز وجود او از اهميت بسزايي برخوردار مي باشد. مراقبت و توجه لازمه به سينه ها بخشي از سلامتي و زيبايي يك زن است كه در بهبود روحيه اش موثر مي باشد.

و اما با مُد روز چه مي توان كرد؟ زماني سينه هاي بزرگ و زماني سينه هاي كوچك مد مي شود. بنابراين زيبايي پستان لزوماً در اندازه آنها نيست.

سينه ها مي توانند به شكل سيب و يا گلابي باشند. زيبايي سينه هاي يك زن در چگونگي بها دادن او به آنهاست. هر فرم سينه اي زيبايي منحصر به فرد خود را دارد و صد البته در نظر نظاره گر آن زيباست.
پوست پستان:
پوست ناحيه پستان به خاطر كشيده شدن آن بسيار نازكتر از پوست بقيه بدن است و به همين خاطر سريعتر دچار خشكي مي شود. حتما با استفاده از يك كرم مرطوب كننده پستانها را مرطوب نگهداريد. اين كرمها باعث تحريك كولاژن و الاستين شده و حاوي عنصر ضد اشعه ماوراء بنفش و عنصر رتينول (ضد چروك) هستند. در عين حال از كرمهاي مرطوب كننده معمولي مثل وازلين و آكوافور هم غافل نشويد.
رشد پستان:
پستان يك زن ۲۰ ساله شامل چربي، غدد شيري و ماده اي به نام كولاژن يا كلاژن است (كه باعث پيوند بافتها به هم و سفت نگه داشتن پستان مي شود). اما به تدريج با بالا رفتن سن، غدد شيري و كولاژن تحليل رفته و جاي خود را به چربي بيشتر مي دهد و اين چربي اضافي باعث افتادن پستانها مي شود. راهي براي جلوگيري از اين روند نيست ولي پوشيدن سينه بندي كه زيرش سيم دارد روند افت پستانها را كند مي كند.
تغييرات پستان در بارداري
بعلت آمادكي برست براي شير دهي تغييراتي در دوران بارداري در پستانها ايجاد مي شود.
از جمله:
- افزايش در سايز برست بعلت بزرگ شدن غدد شيري وافزايش در بافت چربي
- دردناك و حساس شدن و همچنين خارش و سوزش با تغييرات درجه هوا و لمس.
- بعلت افزايش ذخيره خوني رگهاي آبي در سطح پستان ديده مي شود
- ناحيه آرئولا و نيپل تيره تر مي شود (سر پستان و اطرافش)
- غدد Montgomary سوراخهاي كوچك اطراف سر پستان بزرگتر مي شود
- بعضي خانمها در سه ماهه آخر ترشحاتي از پستان دارند كه كلستروم نام داردو قبل از ترشح شير توليد مي شود.
بزرگ كردن پستان :
بزرگ كردن سينه يكي از شايع ترين اعمال جراحي زيبايي مورد در خواست بانوان است. اين فرايند شامل عمل جراحي است كه مواد و پروتز هاي مصنوعي براي افزايش اندازه و بهبود شكل سينه ها مورد استفاده قرار مي گيرد .

تصميمي كه براي انجام عمل بزرگ نمودن سينه گرفته ميشود بايد كاملا شخصي و آگاهانه باشد و نبايد صرفا براي خشنود كردن كس ديگري گرفته شود.مثل هر عمل جراحي زيبايي ديگر، عمل بزرگ كردن سينه هيچ كدام از مشكلات اصلي زندگي را حل نمي كند، اما ممكن است به افزايش اعتماد به نفس و شكل ظاهري بيمار كمك كند.تمام فوايد بالقوه مورد بحث قرار گرفته و در زمان مشاوره مورد بررسي قرار مي گيرند.

امروزه زني كه مي خواهد عمل بزرگ كردن سينه را انجام دهد حق انتخاب در نوع عمل جراحي را دارد، بدين طريق مي تواند نماي ظاهري و نتيجه مورد نظر را بدست آورد . بعضي از اين حق انتخاب ها عبارتند از :نوع، اندازه، محل قرارگيري و برش ايجاد شده و همچنين جهت جاگذاري پروتز سينه.مشخصا براي هر انتخاب ، فوايد و مضراتي وجود دارد. به هر حال اگر به مراجعه كننده اطلاعات مناسبي داده شود او مي تواند تصميم بگيرد كه كدام روش مناسب او مي باشد.
علل كوچكي سينه خانمها
۱- علل هورموني :

الف : هورمون هاي فوليكولين-لوتئين : ( كه هر دو از هورمونهاي تخمدان هستند ) و در صورت كمبود آنها فقط با تجويز متخصص زنان بايد استعمال شوند.

ب : كم كاري تيروييد و هيپوفيز : نيز عامل بسيار نيرومندي محسوب ميگردد. در كل كمبود هورمونهاي تخمدان و هيپوفيز مولد كوچكي پستانهاست.

۲- لاغري مفرط : افراد لاغر كلا بافت چربي در بدنشان كم است و همچنين هورمونهاي جنسي در بدنشان كمتر از افراد عادي است كه اين امر باعث كوچك بودن پستان مي گردد .

۳ – رژيم لاغري و سوء تغذيه : مخصوصا در خانم هاي چاقي كه بدون برنامه علمي بطور ناگهاني شروع به كم كردن وزن مي كنند چربيهاي بدن كاهش مي يابد و چون پستان نيز مقدار زيادي بافت چربي دارد كوچك مي گردد و همچنين چروكيده و افتاده مي شود.

در اين افراد چون كوچكي پستان بدنبال رژيم غذايي بوده است بنابراين با توقف رژيم غذايي وبرگشت به حالت عادي واستفاده از رژيم پر پروتيين مشكل فرد برطرف خواهد شد . البته ممكن است كمي افتادگي در پستانها باقي بماند

۴- ژنتيك : اين مورد شايعترين علت كوچي پستان ها در خانم ها مي باشد . و معمولا به كرم ها و قرض هاي گياهي پاسخ مناسبي نخواهد داد و اين مواد به هيچ عنوان باعث رشد پستان نمي گردند .