زیست شناسی biology

+ آشنایی با زندگی خرگوش

اصول‌ نگهداری‌ ازخرگوش

معرفی
خرگوشها جزء پستانداران خونگرم با گوش های بلند ، دم کوتاه و موهای نرم می باشند . خرگوش‌ اهلی‌ (Oryctolagus Cuniculus)حیوانی‌ از راسته‌ خرگوش‌ شکلان‌ (Lagomorpha) و خانواده‌ Leporidae است‌ و خاستگاه‌ ابتدائی‌ آن‌ غرب‌ اروپا و شمال‌ غرب‌ آفریقامی‌باشد. در حال‌ حاضر از نژادهای‌ مختلف‌ آن‌ به‌ منظورهای‌ گوناگون‌ از جمله‌تولید پشم‌ و گوشت‌، انجام‌ تحقیقات‌بیولوژیکی‌ و بعنوان‌ حیوانات‌ خانگی‌ استفاده‌می‌شود.

اندازه
وزن آنها بسته به نژادشان از 1- 7.5 ک.گ متغیر می باشد. ما 50نژاد خرگوشداریم که کوچکترین آنها به اندازه یک خوکچه هندی و بزرگترین به اندازه یک سگاسپانیل کوچک می باشد.

خلق و خو
خرگوش ها فعال ، بازیگوش ودست آموز هستند. تماشای آنها سرگرمی جالبی است و اصولاً حیوان خانگی مناسبی میباشد. ساکت است و به رسیدگی خیلی زیاد نیاز ندارد. خرگوش هایی که به خوبی دست آموزمی شوند آرامند و از بودن در کنار انسانها لذت می برند. می توان مانند گربه ها آنهارا بری دفع مدفوع آموزش داد.
خرگوش ها به جویدن علاقه دارند و بهت ر است کههمیشه مقداری اشیاء جهت جویدن در اختیارشان قرار داد تا مانع از جویده شدن پرده ها، فرش و مبلمان شد.
خرگوش ها اکثر ساعات روزرا می خوابند و برخی نیز می توانند با چشم باز بخوابند. هنگامی که سرحال باشد میپرد ، جفتک می اندازد و سر خود را تکان می دهد. اگر احساس ناراحتی ، ترس و خطر کندپاهای عقبیش را تپ تپ به زمین می کوبد.
خرگوش های عقیم شده غالباً آرامتر میباشند. رفتار غیر تهاجمی‌ و آرام‌ خرگوش‌ آنرا بعنوان‌ یک‌ حیوان‌ خانگی‌ ایده‌آل‌مطرح‌ نموده‌ است‌. با این‌ وجود جهت‌نگهداری‌ مناسب‌ آن‌، آشنائی‌ با خصوصیات‌آناتومیکی‌، فیزیولوژیکی‌ و رفتاری‌ این‌ حیوان‌ ضروری‌ است‌.ویژگیهای‌ کالبد شناسی‌ وفیزیولوژیکی‌

سر
مهمترین‌ ویژگی‌آناتومیکی‌ حیوان‌ در سر، گوشها می‌باشند. بخش‌ خارجی‌ گوشها یعنی‌ لاله‌گوش‌خصوصیت‌ برجسته‌ این‌ حیوان‌ بوده‌ و علاوه‌ بر نقش‌ آن‌ در شنوائی‌، به‌ لحاظوجود شبکه‌ وسیع‌ عروقی‌ در زیر پوست‌این‌ ناحیه‌، تأثیر مهمی‌ درتنظیم‌ حرارت‌بدن‌ دارند. لاله‌های‌ گوش‌ نرم‌ و بسیار حساس‌ می‌باشند و نباید از آنهابرای‌گرفتن‌ و مقید کردن‌ حیوان‌ استفاده‌ نمود .
چشمها به‌ نسبت‌اندازه‌ سر بزرگ‌ و دارای‌ زاویه‌ دیدی‌ حدود 190 درجه‌ می‌باشند. مردمکها قدرت‌اتساع‌زیادی‌ دارند و بدین‌ علت‌ حساسیت‌ بینائی‌ حیوان‌ به‌ نور را در مقایسه‌ باانسان‌ 8 برابر افزایش‌ می‌دهند. پلک‌ سوم‌ دراین‌ حیوانات‌ رشد قابل‌ ملاحظه‌ای‌دارد که‌ در هنگام‌ خواب‌ از گوشه‌ داخلی‌ چشم‌ حرکت‌ نموده‌ و سطح‌ قرنیه‌رامی‌پوشاند. 
دندانهای‌ خرگوش‌ رشد دائمی‌ دارند، بعنوان‌ مثال‌ دندانهای‌پیشین‌ در طول‌ سال‌ بیش‌ از 10-12 سانتیمتر رشدمی‌نماید بنابراین‌ بیماریهای‌دندانی‌ نظیر رشد بیش‌ از حد دندانها و یا وجود دندانهای‌ نابجا و بد شکل‌ از مواردمتداول‌در خرگوشها می‌باشند.

قفسه‌صدری‌
حجم‌ قفسه‌ صدری‌ در مقایسه‌ با گنجایش‌ محوطه‌ خیلی‌ کوچک‌ است‌. قلب‌ نیز کوچک‌ است‌ وبر خلاف‌ سایر پستانداران‌ دریچه‌ دهلیزی‌ - بطنی‌ سمت‌ راست‌سه‌ لختی‌ (Tricuspid) نبوده‌ و دو لختی‌ Bicuspid))است‌.

محوطه‌ بطنی‌
طول‌ روده‌ها حدود 10 برابر طول‌ بدن‌ است‌ و بخش‌ مهمی‌ از آن‌ را (ازنظر گنجایش‌ و عملکرد)روده‌کور (Cecum)تشکیل‌ می‌دهد که‌ باقیمانده‌ هضم‌ نشده‌مواد غذائی‌ پس‌ از عبور از روده‌ باریک‌ وارد آن‌ شده‌ وتوسط میکروفلور موجود درآن‌ مورد تجزیه‌ قرار می‌گیرند و ترکیبی‌ غنی‌ از پروتئین‌ و ویتامین‌ را ایجادمی‌کنند.
خرگوش‌ بطور طبیعی‌ وغریزی‌ رفتاری‌ تحت‌ عنوان‌ مدفوع‌ خواری‌ دارد. این‌ حیوانات‌ دو نوع‌ مدفوع‌تولیدمی‌کنند که‌ یک‌ نوع‌ آن‌ بشکل‌ دانه‌ای‌ و نوع‌ دیگر بحالت‌ خمیری‌ است‌. نوع‌ دوم‌ غنی‌ از ترکیبات‌ پروتئینی‌ و ویتامینی‌است‌ و حیوان‌ فقط این‌ نوع‌مدفوع‌ را مورد تغذیه‌ قرار می‌دهد. این‌ عمل‌ معمولا صبح‌ زود انجام‌ می‌شود وحیوان‌مدفوع‌ را مستقیما از مخرج‌ خود می‌گیرد و بدین‌ ترتیب‌ بخشی‌ از نیاز بدن‌به‌ پروتئین‌ و ترکیبات‌ ویتامینی‌ را تامین‌می‌نماید.
ادرار خرگوش‌ بواسطه‌مصرف‌ جیره‌ غذائی‌ گیاهی‌ دارای‌ PH قلیائی‌ حدود 8/2 است‌ و رنگ‌ آن‌ از زردروشن‌ تانارنجی‌ پر رنگ‌ یا قهوه‌ای‌ متمایل‌ به‌ قرمز متغیر است‌ که‌ میزان‌ رنگ‌بر اساس‌ دهیدراتاسیون‌ و قلیائی‌ بودن‌ ادرار تغییرمی‌کند .
همچنین‌ بخاطروجود نمکهای‌ کربنات‌ کلسیم‌ و فسفات‌ آمونیم‌ و منیزیم‌ ادرار کدر است‌. رسوب‌این‌ ترکیبات‌بر سطح‌ میله‌های‌ قفس‌، تمیز کردن‌ لانه‌ را با اشکال‌ روبرومی‌سازد.درجه‌حرارت‌ طبیعی‌ بدن‌ بین‌ 37 تا 39/4 درجه‌ سانتیگراد و به‌ طور متوسط 38/3 درجه‌سانتیگراد می‌باشد.
با توجه‌ به‌ وجود نژادهای‌ مختلف‌ وزن‌ حیوان‌ بالغ‌می‌تواند از حداقل‌kg 0/9 در نژادهای‌ کوچک‌ (آلمانی‌،لهستانی‌) تا kg 1/8 درنژادهای‌ متوسط (نیوزیلند) و kg 7/3 در نژادهای‌ بزرگ‌ (فلاماندری‌ بزرگ‌) متغیرباشد. متوسططول‌ عمر این‌ حیوان‌ حدود 5 تا 6 سال‌ و حداکثر طول‌ عمر قابل‌ انتظار 15 سال‌ است‌.

نگهداری
خرگوش هارا باید در قفس بزرگ نگهداری کرد. اکثراً خرگوش ها را در خارج از خانه نگهداری میکنند که البته ساختن یک قفس و لانه که آنها را از باد و باران و آفتاب محافظت کند ،الزامی است. با استفاده از اِلِمِنت می توانند زمستان را نیز در خارج از خانه سپریکنند. خرگوش‌ را می‌توان‌ در داخل‌ منزل‌ (بعنوان‌ مثال‌ در حیاط) نگهداری‌نمود.
حداقل‌ سطح‌ مورد نیازبرای‌خرگوش‌ با وزن‌ kg 2 حدود 0/3 متر مربع‌ است‌. برای‌ خرگوشهای‌ با وزن‌ بیش‌از kg 2 به‌ ازاء هر کیلوگرم‌ وزن‌ اضافه‌سطح‌ لانه‌ باید حدود 0/2 - 0/1 متر مربع‌افزایش‌ یابد و در صورتیکه‌ چند خرگوش‌ با هم‌ نگهداری‌ شوند باید به‌ ازاءهرخرگوش‌ اضافی‌ 0/2 متر مربع‌ به‌ سطح‌ لانه‌ افزوده‌گردد.
ارتقاع‌ لانه‌ باید درحدی‌ باشد که‌ حیوان‌ بتواند بطور کامل‌ بر روی‌ پاهای‌ خود بلند شود که‌ بسته‌ به‌جثه‌ حیوان‌می‌تواند حدود 45-90 سانتیمتر در نظر گرفته‌ شود. در صورتیکه‌ خرگوش‌ درفضای‌ خارج‌ منزل‌ نگهداری‌ می‌شود .
کف‌ لانه‌ باید در مقابل‌ نفوذ رطوبت‌عایق‌ شود و در صورتیکه‌ نگهداری‌ در داخل‌ منزل‌ صورت‌ می‌گیرد کف‌ لانه ‌می‌تواندمشبک‌ و یا توری‌ باشد که‌ بدین‌ ترتیب‌ ادرار و رطوبت‌ ناشی‌ از آن‌ در کف‌ قفس‌باقی‌ نمی‌ماند و این‌ مسئله‌اجازه‌ می‌دهد تا تمیز کردن‌ لانه‌ در فواصل‌طولانی‌تری‌ انجام‌ گیرد.
جهت‌ جلوگیری‌ از بروزنزاع‌ در بین‌ خرگوشها و عوارض‌ متعاقب‌ آن‌، خرگوشهای‌ نر را باید جدا از هم‌نگهداری‌نمود. همچنین‌ نرها و ماده‌ها نیز جز در هنگام‌ جفتگیری‌ باید در لانه‌های‌جداگانه‌ نگهداری‌ شوند. نگهداری‌ چندخرگوش‌ ماده‌ با هم‌ در یک‌ قفس‌ اشکالی‌ندارد.
خرگوشهامی‌توانند درجه‌ حرارت‌ بین‌ 27 - 4 درجه‌ را تحمل‌ نمایند که‌ البته‌ متوسط درجه‌حرارت‌ توصیه‌شده‌ بین‌ 22 - 16 درجه‌ سانتیگراد است‌. رطوبت‌ محیط باید حدود 60 - 40 % باشد و حداقل‌ طول‌ مدت‌ روشنائی‌مورد نیاز 16 - 14 ساعت‌ است‌. در صورتیکه‌طول‌ مدت‌ روشنائی‌ محیط از این‌ مقدار کوتاهتر باشد حیوان‌ دچارنقصان‌ فعالیت‌جنسی‌ پائیزی‌ (Autumnal Sexual depression) می‌گردد.

تمیزکردن
باید قفس و لانه خرگوش ها را هر چند روز یکبار تمیز نمود که البتهاین بستگی به میزان کثیف شدن بستر دارد. یونجه و پوشال بهترین انتخاب برای بسترحیوان می باشد. اگر خرگوش داخل خانه نگهداری می شود می توان جای ادرار او را باسرکه تمیز نمود تا بوی تند آن از بین برود.

آراستن
باید ناخنهای آنها را بطور منظم کوتاه نمود. خرگوش ها دارای چهار نوع پوشش متفاوت می باشند: معمولی ، رِکس ، ساتَن و پشمی ، که نوع رِکس مو کوتاه و نوع پشمی آن مو بلند و درخروش های آنقوره دیده می شود. معمولاً صاحبان آنها ترجیح می دهند تا موهای آنقورهها را کوتاه نگه دارند. اما از آنجا که این پوشش آنها را در مقابل سرما و گرمامحافظت می کند نباید از 2.5 س.م کوتاه تر شود.

خرگوش ها مانند گربه خودرا تمیز می کنند و برس کشیدن یکبار در هفته مناسب می باشد. تقریباً هر سه ماه ریزشمو دارند و در این ایام به آراستن بیشتری نیازمندند. شستن خرگوش باعث مضطرب ساختنحیوان می شود بنابر این باید تا جایی که ممکن است از شستن آن خودداری نمود.

تغذیه
میتوان برای تغذیه خرگوش از میوه ، علف تازه ، سبزیجات ، یونجه و یا غذای مخصوصجوندگان استفاده کرد. آب را باید در ظروف مخصوص آبخوری جوندگان قرار داد. معمولاًخرگوش ها فضله خود را می خورند که این امر در آنها طبیعی می باشد چراکه بخش زیادیاز گیاهان در معده او هضم نشده و دوباره در فضله ظاهر می شود و خرگوش با خوردنمدفوع سعی در هضم دوباره آن مواد دارد.
خرگوش ها قادر به جذب ویتامین ازطریق میوه ها نیستند و ویتامین ها را را با خوردن فضولاتشان جذب میکنند.
میزان‌ مصرف‌ غذا درخرگوشها بطور متوسط روزانه‌ حدود 5 گرم‌ به‌ ازاء 100 گرم‌ وزن‌ بدن‌ است‌. بهترین‌ماده‌غذائی‌ برای‌ خرگوشها، جیره‌های‌ غذائی‌ تجاری‌ است‌ که‌ ترکیبات‌ آن‌ براساس‌ نیاز حیوان‌ تنظیم‌ شده‌ است‌. این‌جیره‌ها معمولا حاوی‌ 17% - 14% پروتئین‌، 22% - 12% فیبرخام‌ و 2500 - 2100 کیلو کالری‌ انرژی‌ هستند.
در کنار این‌ موادمی‌توان‌ از سبزیجات‌ مختلف‌ نیز استفاده‌ نمود و باید توجه‌ کرد که‌ سبزیجات‌ فاسدو کپک‌زده ‌نباشند.
این‌ حیوان‌ از نظر فیزیولوژیک‌ شبه‌ نشخوار کننده‌ (Pseudoruminant) بشمار میرود و چون‌ میکروفلور دستگاه‌گوارش‌ آن‌ نسبت‌ به‌تغییرات‌ اسمولاریته‌ و PHبسیار حساس‌ است‌ بنابر این‌ تغییر نوع‌ مواد غذائی‌ بایدبه‌ آهستگی‌ وطی‌ مدت‌ 5 - 4 روز انجام‌ گیرد و هرگونه‌ تغییر ناگهانی‌ در محتویات‌جیره‌ غذائی‌، بخصوص‌ استفاده‌ از جیره‌های‌ غنی‌از کربوهیدرات‌ می‌تواند با ایجاداختلالات‌ شدید گوارشی‌ سبب‌ مرگ‌ حیوان‌ گردد.

فعالیتبدنی
خرگوش ها به فعالیت بدنی روزانه و بازی کردن بیرون از قفس نیازدارند. این عمل به تناسب اندام و سلامت ماندن حیوان کمک می کند. به خاطر داشتهباشید که خرگوش ها وسایل را می جوند و به آسانی از سوی سایر حیوانات آسیب می پذیرندبنابراین قبل از آزاد نمودن آنها از قفس از امنیت مکان اطمینان حاصل نمائید. میتوان از اسباب بازیهایی نظیر رول توالت یا جعبه های چوبی برای پریدن حیوان بهرهبرد.

طول عمر
از 5- 15 سال. بسته به نوع نژاد متغیر است. معمولاً خرگوش های متوسط وبزرگ طول عمر بیشتر دارند.

تولید مثل
تعیین‌جنسیت‌ در خرگوشهای‌ نابالغ‌ بسیار مشکل‌ بوده‌ و به‌ تجربه‌ نیاز دارد. بنابراین‌در این‌ مورد از دامپزشک‌کمک‌ بگیرید.
خرگوشها در حدود سن‌ 24 - 16 هفتگی‌به‌ بلوغ‌ می‌رسند. نژادهای‌ کوچکتر زودتر ازنژادهای‌ بزرگتر و ماده‌هازودتر ازنرها بالغ‌ می‌شوند. خرگوش‌ ماده‌ سیکل‌ اوستروس‌ منظمی‌ ندارد ولی‌ مرحله‌ پذیرش‌جنسی‌ طولانی‌ و حدود7-10 روز است‌ .
در صورتیکه‌ جفتگیری‌ انجام‌ نگیردظرف‌ 1-2 روز حالت‌ پذیرش‌ از بین‌ رفته‌ و پس‌ از آن‌ حیوان‌مجددا ً وارد مرحله‌پذیرش‌ جنسی‌ می‌گردد.خرگوش‌ ماده‌ای‌ که‌ وارداین‌ مرحله‌ شده‌ است‌ به‌ سایر خرگوشهای‌ ماده‌ داخل‌ قفس‌ اجازه‌ می‌دهد که‌ برپشت‌ وی‌ بجهند که‌ این‌ نشانه‌ در جهت‌ تشخیص‌ حیوان‌ آماده‌ جفتگیری‌ حائز اهمیت‌است‌ .
همانگونه‌ که‌ در مبحث‌ لانه‌ ذکرشد نرها و ماده‌ها باید جدا ازیکدیگر نگهداری‌ شوند و فقط هنگام‌ پذیرش‌ جنسی‌ خرگوش‌ ماده‌ برای‌ مدت‌ حدود10دقیقه‌ در قفس‌ خرگوش‌ نر قرار داده‌ شود .
در صورتیکه‌ جفتگیری‌ منجربه‌ لقاح‌ نگردد، ممکن‌ است‌ آبستنی‌ کاذب‌ (Pseudopregnancy) رخ‌ دهد. دراین‌مرحله‌ حیوان‌ ماده‌ کلیه‌ حالات‌ حیوان‌ آبستن‌ را دارد و حتی‌ پستانها نیزبزرگ‌ می‌شوند ولی‌ این‌ مرحله‌ حداکثر پس‌ ازحدود 18 روز خاتمه‌ می‌یابد. طول‌مدت‌ آبستنی‌ حدود 33 - 30 روز است‌ . 
رشد پستانها سریع‌ بوده‌ و طی‌ هفته‌آخر آبستنی‌ صورت‌ می‌گیرد.طی‌روزهای‌ آخر حیوان‌ ماده‌ شروع‌ به‌ ساخت‌ لانه‌ می‌نماید و برای‌ این‌ منظوراقدام‌ به‌ کندن‌ موهای‌ ناحیه‌ شکم‌می‌کند. تعداد بچه‌ها بین‌ 4-12 و بطور متوسط 7عدد است‌. بچه‌ها معمولا صبح‌ زود و طی‌ حدود یک‌ ساعت‌ و یاکمتر متولد می‌شوند . طول‌ مدت‌ شیردهی‌ حدود 4-6 هفته‌ است ‌.
مادر در طول‌ روز فقط یکبار ومعمولا صبحها به‌بچه‌ها شیر می‌دهد و بقیه‌ ساعات‌ روز لانه‌ بچه‌ها را ترک‌می‌نماید که‌ این‌ مسئله‌ نباید بعنوان‌ عدم‌ پذیرش‌ بچه‌هاتوسط مادر قلمدادشود.
درصورت‌ مرگ‌ مادر و یا هنگامی‌ که‌ مادر قادر به‌ شیردادن‌ بچه‌ها نباشد می‌توان‌آنها رابصورت‌ دستی‌ تغذیه‌ نمود. جهت‌ تغذیه‌ بچه‌ها شیر با فرمولهای‌ مختلفی‌توصیه‌ شده‌ است‌ که‌ یکی‌ از ساده‌ترین‌فرمولها بشرح‌ زیرمی‌باشد:
شیر گاو 240 سی‌سی‌
زرده‌ تخم‌ مرغ‌ 1 عدد
عسل ‌5سی‌سی‌
مولتی‌ ویتامین‌ کودکان ‌5 سی‌سی‌
شیر دادن‌ هر 12 تا 24 ساعت‌انجام‌ می‌گیرد. البته‌ باید در نظر داشت‌ که‌ تغذیه‌ دستی‌ بچه‌ خرگوشهابندرت‌موفقیت‌آمیز بوده‌ و ممکن‌ است‌ با مشکلات‌ و عوارض‌ متعدد گوارشی‌ و تنفسی‌در بچه‌ خرگوشها همراه‌ باشد.

خرگوش‌ و بهداشت‌عمومی‌
هر چندموارد گزارش‌ شده‌ از انتقال‌ بیماریهای‌ خطرناک‌ بین‌ انسان‌ و حیوان‌ درخرگوشهای‌ اهلی‌ و خانگی‌ نادراست‌ با این‌ وجود مهمترین‌ این‌ بیماریها عبارتند ازسالمونلوز، تولارمی‌، هاری‌، عفونتهای‌ قارچی‌ پوست‌ و مو، سل‌ وتوکسوپلاسموز .
جهت‌جلوگیری‌ از بروز بیماری‌ در حیوان‌ و کاهش‌ احتمال‌ انتقال‌ آن‌ به‌ صاحب‌ حیوان‌توصیه‌های‌ زیر بایدمورد توجه‌ قرار گیرد.
-  پس‌ از خرید حیوان‌، جهت‌معاینه‌ و بررسی‌ وضعیت‌ سلامت‌ آن‌ و دریافت‌ راهنمائیهای‌ لازم‌ به‌درمانگاههای‌دامپزشکی‌ مراجعه‌ شود.
 - حتی‌الامکان‌ با ساخت‌ جایگاه‌ و لانه‌ مناسب‌، حیوان‌ در خارج‌ از محیط منزل‌ وبه‌ عنوان‌ مثال‌ در حیاط نگهداری‌گردد.
-در صورتیکه‌ حیوان‌ در داخل‌منزل‌ نگهداری‌ می‌شود باید دارای‌ جایگاهی‌ خاص‌ و نسبتا محدود باشد و از رفت‌وآمد آزادانه‌ حیوان‌ در محیط منزل‌ باید جلو گیری‌ شود.
-محل‌ نگهداری‌و لانه‌ حیوان‌ روزانه‌ نظافت‌ گردد.
-از تماس‌ حیوان‌ با حیوانات‌خانگی‌ افراد دیگر و همچنین‌ حیوانات‌ غیرخانگی‌ نظیر گربه‌های‌ ولگرد جلوگیری‌شود .
-نظافت‌ شخصی‌ علی‌الخصوص‌ شستن‌ دستها پس‌ از تماس‌ با حیوان‌ ازاهمیت‌ زیادی‌ برخوردار است‌.
 در صورت‌ مشاهده‌ هرگونه‌ تغییر در ظاهر ویا رفتار حیوان‌، جهت‌ بررسی‌ علت‌ آن‌ به‌ درمانگاه‌ دامپزشکی‌ مراجعه‌شود و براساس‌ نظر دامپزشک‌ معالج‌ انجام‌ معاینات‌ دوره‌ای‌ مورد توجه‌ قرارگیرد.
واکسن‌هاری‌ جز در مواردی‌ که‌ حیوان‌ در معرض‌ هاری‌ قرار دارد و یا در مناطقی‌ که‌هاری‌ شایع‌ می‌باشد توصیه‌نمی‌شود و برای‌ پیشگیری‌ از بروز سایر بیماریهای‌متداول‌ در خرگوش‌ نیز تاکنون‌ واکسنی‌ تهیه‌ نشده‌ است‌.

خصوصیات آناتومیکی خرگوش
تاریخ فسیلکشف شده خرگوش 30 ـ 40 میلیون سال پیش می‌باشد ، ولی زمان واقعی اهلی شدن این حیوانبه دوران راهبان کاتولیک فرانسوی اولیه بازمی‌گردد . آنها نژادهایی از خرگوش را کهامروزه با عنوان نقره شامپانی (Champagne De Argent) می‌شناسیم ، با اصلاحنژاد ایجاد نمودند .

چشم‌ها
چشم‌ها در خرگوش بسیار درشت بوده و در کنار سر قرارگرفته اند که این امر موجب می‌گردد تا زاویه دید وی بسیار وسیع باشد (هر چشم حدود 190 درجه از زاویه دید را پوشش می‌دهد) ، بنابراین خرگوش براحتی می‌تواند پشت سرخود را نیز ببیند . توانایی تشخیص رنگها در خرگوش بسیار محدود است ، اما می‌تواندحرکات را به راحتی از فواصل دور تشخیص دهد . قدرت دید خرگوش در نور کم بسیار بیشتراز انسان است ، بدلیل اینکه مردمک چشم این حیوان قابلیت استاع بیشتری (حدود 8برابر) نسبت به چشم انسان دارد . خرگوش برای شناسایی صاحبش از شکل ، بو و صدای اوبرای بدست آوردن تصویری از وی استفاده می‌نماید . در ضمن چشمهای نوزاد خرگوش ، 7 تا 10 روز پس از تولد گشوده می‌شوند .

گوش‌ها
گوشهای خرگوش خیلی بزرگ است و این حالت به حیوان کمکمی‌کند تا بتواند اصوات را از جهات مختلف بشنود ، در ضمن خرگوش قادر است در آن واحد، اصوات را از دو جهت مختلف بشنود . از مزایای دیگر این گوشهای برگ و پر عروق ایناست که در تنظیم درجه حرارت بدن خرگوش نقش دارند . بدین ترتیب که در دمای بالا ،عروق گوش متسع شده و حرارت از این طریق دفع می‌شود . دامنه شنوایی گوش خرگوش نسبتبه انسان کمتر می‌باشد . بدلیل ظرافت و عروق فراوان گوش در این حیوان توصیه می‌شودکه هیچ وقت برای بلند کردن وی از گوشهایش استفاده نگردد .

بینی
خرگوشها حدود 100 میلیون گیرنده برای درک بوهای مختلفدارند . لذا حس بویایی آنها نسبت به انسان (که فقط 5 تا 6 میلیون گیرنده دارد) بسیار قویتر است .
خرگوش می‌تواند از طریق بو کشیدن صاحب خود را شناسایی کندو یا وقتی حیوانی غریبه وارد قلمرویش می‌گردد ، آنرا تشخیص دهد . این حیوان بهمنظور افزایش میزان در معرض بودن گیرنده‌های بینی خود ، حدود 20 تا 120 بار دردقیقه بینی خود را تکان می‌دهد.

دندانها
تمامی دندانهای خرگوش در طول عمر حیوان رشد دائمدارند . میزان رشد دندانهای قامی حدود 5/12 سانتیمتر و دندانهای آسیا حدود 5/7 تا 10 سانیتمتر در سال می‌باشد . خرگوش احتیاج به جویدن چیزهای سخت مانند قطعات چوب وشاخه‌های درخت سیب دارد تا بتواند از رشد بیش از حد دندانهای خود جلوگیری کند .

زبان
زبان خرگوش حدود 800 جوانه چشایی دارد لذا بنابراین ازخوردن غذاهای خوشمزه و متفاوت لذت می‌برد .

قفسه سینه
قفسه سینه و قلب این پستاندار ، نسبتا ً کوچک بوده ودریچه دهلیزی ـ بطنی سمت راست نیز 2 لتی می‌باشد

.
محوطه شکمی
شکم در خرگوش نسبت به بدن خیلی حجیم بوده و طولروده‌هایش 10 برابر طول بدن است . خرگوش دارای معده ای غده‌ای ، با ترشح اسید وآنزیم ، می‌باشد . سکوم در خرگوش بزرگ بوده و عقده‌های لنفاوی اطراف آن برجسته ومشخصند .
خرگوشها برای هضم غذا نیازبه مقداری علوفه با کیفیت در جیره غذایی خود دارند . آنها شبیه نشخوارکننده (Pseudorominant) هستند . یعنی فیبرهایی که با هضم آنزیمی در معده و روده تجزیهنمی‌شوند ، توسط میکروفلور سکوم (که از نظر عملکرد مشابه شکمبه در نشخوارکنندگاناست) هضم می‌شوند . این حیوان دو نوع مدفوع ، مدفوع نرم که با موکوس پوشیده شده استو مدفوع به صورت پلتهای سفت ، از خود دفع می‌کند . خرگوشها مدفوع نرم خود را کهحاوی مواد غذایی غنی شده است و معمولا در شب آن را تولید می‌کنند ، جهت تأمین بخشیاز نیازهای غذایی خود ، مستقیما ً از مقعد خود می‌خورند که به این فعالیت ،کوپروفاژی (مدفوع‌خواری) گفته می‌شود . در ضمن مدفوع سفت خرگوشها از بهترین کودهایباغچه ، بشمار می‌رود .

پاها
درمورد قدرت پاهای خرگوش جالب است بدانید که نیروی حاصل از لگد زدن این حیوان می‌توندباعث شکستن استخوان پشت آن گردد . یک خرگوش وحشی به هنگام فرار از دست شکارچیمی‌تواند تا حدود 6/3 متر بپرد . خرگوشها به منظور خسته نمودن شکارچی می‌توانندبصورت زیگزاگ بدوند

ادرار
درحالت طبیعی ، ادرار خرگوش غلیظ و کدر است که این امر بدلیل وجود مواد کریستالی ،مانند فسفات کلسیم و فسفات آمونیوم است . PH ادرار در حالت طبیعی ، قلیایی (حدود 2/8) می‌باشد که بدلیل عفلخوار بودن حیوان است . رنگ ادرار نیز از زرد روشن تاقهوه‌ای تیره متغیر است .

تولید مثل در خرگوش
خرگوشهاتخمک‌گذاری القایی دارند . این بدین معنی است که برای تخمک گذاری ، حضور جنس نر ویا تحریک جفت‌گیری لازم است . سیکل فحلی در خرگوش‌ها خیلی واضح نیست ، بلکه آنها یکریتم تولید مثلی دارند که شامل دو فاز است :
یک فاز پذیرش 14 ـ 12 روزه کهدر این مدت خرگوشها تمایل به جفت‌گیری دارند
و یک فاز عدم پذیرش 2 ـ 1 روزه کهدر این مدت اجازه جفت‌گیری داده نمی‌شود .
تخمک‌گذاری تقریبا ً 10 ساعت پساز جفت‌گیری و در نتیجه تحریک انجام شده ، صورت می‌پذیرد . در هنگام جفت‌گیریمی‌بایست خرگوش ماده را به قفس نر منتقل نمود ، در غیر اینصورت ممکن است نزاع صورتگرفته و یا اینکه خرگوش نر تمایلی به جفت‌گیری نداشته باشد . عواملی وجود دارند کهبر طول این دو فاز مؤثر هستند که از جمله آنها می‌توان به وارد زیر اشاره نمود

تغذیه
که اگر مناسب نبوده وانرژی ، پروتئین و مواد معدنی کافی را تأمین ننماید ، باعث طولانی‌تر گشتن فاز عدمپذیرش می‌گردد .

نور 
با افزایش طول روز فعالیت جنسی آغاز می‌گردد . اصولا برای اینکه فاز پذیرش آغاز گردد حداقل به 14 ساعت روشنایی نیاز می‌باشد و اینامر نشان‌دهنده آنستروس فصلی در خرگوش است ، بدین ترتیب که در شرایط نگهداری حیواندر خارج از منزل ، حول و حوش ماههای اسفند و فروردین تولید مثل آغاز گردیده و حوالیماههای شهریور و مهر خاتمه می‌یابد . در شرایط نگهداری حیوان داخل منزل محدودیتتولید مثلی فوق وجود ندارد و در تمام طول سال ریتم تولید مثلی می‌تواند حضور داشتهباشد .

درجه حرارت 
با افزایش درجه حرارت ، فعالیت جنسی افزایشمی‌یابد که البته مناسبترین دما در این حالت 15 تا 20 درجه سانتیگراد می‌باشد .

تحریکات جنسی
در گله‌هایی که خرگوشهای نر و ماده بصورت توأماننگهداری شده و حضور یکدیگر را حس می کنند ، فاز پذیرش جنسی زودتر آغاز می‌گردد .

اندازه
خرگوشهای نژاد کوچک زودتر (حدود 4 ماهگی) از نژادهای بزرگ (حدود 6 ـ 5 ماهگی) به بلوغ جنسی می‌رسند .

جنس
خرگوشهای ماده نسبتبه نرها زودتر بالغ می‌شوند .

آبستنی و زایمان
طول دوره آبستنی در خرگوش 30 تا 32 روز است . حدودروز 28 پس از جفت‌گیری می‌بایست یک جعبه زایمان (Nest box) در داخل قفس خرگوش مادهقرار داد . چرا که در هفته آخر آبستنی خرگوش ماده ، موهای ناحیه شکم خود را کنده وبعنوان بستر در داخل جعبه زایمان قرار می‌دهد . در این حالت دهان حیوان پر ازگلوله‌های مو می‌باشد و این عمل لانه‌سازی (Nest building) وی ممکن است با خارشاشتباه گردد . زایمان معمولا ً در طول شب صورت می‌گیرد و نوزادان بدون مو و فاقدقدرت بینایی و شنوایی و به تعداد 8 ـ 5 عدد بدنیا می‌آیند . چشمهای آنها در حدود 10روزگی گشوده می‌شود و از روز سوم پوشش بدنشان شروع به رشد می‌کند . بچه خرگوشهامعمولا در حدود 3 هفتگی از جعبه زایمان خارج شده و بتدریج شروع به خوردن غذاهایجامد می‌کنند . طول شیرخوارگی معمولا 4 تا 6 هفته است .

آبستنی کاذب
طول آبستنی در خرگوش 32 ـ 30 روز است . حال اگر خرگوشماده جفت‌گیری نکند ولی به علت تحریک جنسی تخمک آزاد گردد ، در اینصورت جسمزرد ایجاد شده و بر روی تخمدان باقی می‌ماند که باعث ایجاد علایم آبستنی در حیوانیکه جفت‌گیری نکرده می‌گردد . این حالت معمولا ً 18 روز طول می‌کشد .