پوست

پوست سنگین‌ترین عضو است و حرارت بدن را تنظیم می‌کند.

دارای سلولهای لانگرهانس است که تولید لنفوسیت در مقابل آنتی‌ژن می‌کند.

ساختمان پوست از سه لایه تشکیل شده است: 

-         اپیدرمیس

-         درمیس

-         هیپودرمیس


اپیدرمیس:

از پوشش مطبق سنگفرشی کراتینه شده ساخته شده

دارای عمیق ترین لایه طبقه مالپیگی یا لایه زاینده است.

لایههای بعدی طبقه خاردار ، طبقه دانه دار، طبقه شفاف وطبقه شاخی است .

طبقه شفاف واضح فقط در اپیدرمیس کف دست و پا دیده می‌شود

سلولهای اپیدرمیس :

الف) کراتینوسیت:

وظیفه این سلولها ایجاد پروتئین رشته‌ای بنام کراتین است.

طبقه زاینده منبع سلولهای جدید کراتینوسیت می‌باشد.

چهارده روز طول می‌کشد تا سلولها از طبقه زاینده به طبقه شاخی برسند.

دانه‌های کراتوهیالین در طبقه دانه‌دار ظاهر می‌شود.

ب)  ملانوسیت:

این سلولها در میان کراتینوسیتهای طبقه پایه‌ای فولیکوهای مو و بافت پیوندی در میس پوست یافت می‌شوند و تولید ملانین می‌کنند.

ازاکتودرم عصبی (سلولهای هلال عصبی) منشاء می‌گیرند.

سلولهایی با زواید دندریتی  سیتوپلاسمی هستند که بین کراتینوسیتهای مجاور یکدیگر و سلولهای پایه‌ای و خاردار گسترش می‌یابند.

ملانین در اثر اکسیداسیون تیروزین (اسید آمینه)  طی عمل ملانوژنز تولید می‌شود.

تعداد ملانوسیتهای مرد و زن یکسان است.

تعداد و اندازه ملانوزومها و توزیع کراتینوسیتها در نژادهای مختلف متفاوت است.

ج- سلولهای لانگرهانس:

در طبقه مالپیگی بخصوص در بین سلولهای خاردار پراکنده‌اند.

هسته چین‌دار و سیتوپلاسم روشن دارد.

تونوفیلامنت و ملانوزوم ندارد.

بین کراتینوسیتها و سلولهای لانگرهاس دسموزوم وجود ندارد.

از مغز استخوان منشاء می‌گیرند و کار دفاعی دارند.

د)  سلوهای مرکل:

از سلولهای هلال عصبی منشاء می‌گیرند.

ابتدا در درمیس هستند بعد به اپیدرمیس میروند.

سلولها دارای سیتوپلاسم و هسته نامنظم می‌باشند.

تماس سلولهای مرکل با سلولهای اپیدرمیسی از طریق دسموزوم می‌باشد.

بخاطر نزدیکی این سلولها با رشته‌های عصبی اپیدرمیس ودرمیس احتمالاً در حس لامسه دخالت دارند.

 

درمیس:

بافت پیوندی زیرین پوشش مطبق سنگفرشی اپیدرمیس را درمیس می‌گویند.

در درمیس اعصاب، رگهای خونی و لنفی ، غده چربی، غده عرق و فولیکول مو وجود دارد.

فراوانترین نوع سلول در درمیس فیبروبلاست می‌باشد.

ملانوسیت، ماکروفاژ، ماست سل، سلولهای چربی، به تعداد کم وجود دارد.

درمیس شامل دو ناحیه است:

-لایه سطحی یا خارجی بنام لایه پاپیلاری

-لایه داخلی یا عمقی بنام لایه درهم

وظیفه درمیس: محافظت بدن. مقاومت در مقابل فشارهای مکانیکی سدی مقابل عفونت، شرکت در التیام زخمها است.

 

هیپودرمیس:

در زیر درمیس، بافت پیوندی سستی قرار دارد بنام هیپودرمیس دارای ماهیچه مخطط می‌باشد و پوست را پشتیبانی می‌کند.

دارای رگهای خونی بزرگ است.

جسمکهای پاسینی در بافتهای زیر پوستی مخصوصاً انگشتان یافت می‌شود.

جسمک‌های مایسنر در پاپیلای درمیس پوست بدن وجود دارند.

ضمایم پوست:

غدد عرق دو نوع اند :

-         غدد اکرین

-         غدد اپوکرین

غدد اکرین :

این غدد لوله‌ای حلزونی هستند.

بخش حلزونی ممکن است در درمیس یا هیپودرمیس قرار گیرند.

مجرای مارپیچی ساده دارند.

مجرای غده عرق مطبق مکعبی است.

به جز در لبها، زیر ناخن. روی آلت تناسلی مرد و کلیتوریس زن در همه جای بدن هستند.

غدد اپوکرین:

اکثرا در نواحی محوری و اطراف مقعد وجود دارند و در کنار فولیکول مو قرار دارند.

حلزونی هستند و مجرای مستقیم دارند.

غدد سرومن در گوش‌ خارجی و غدد مول در پلک چشم از نوع غدد اپوکرین است.

غدد چربی :

این غدد هولوکرین هستند و به غیر از کف دست و پا در همه جای پوست یافت می‌شود.

غدد چربی لب، مخاط دهان، آلت تناسلی نر، نوک پستان و غدد میبوم پلک چشم مستقیما به سطح اپیدرمیس باز می‌شوند.

غدد چربی حبابی منشعب هستند وتولید فرومون می‌کند.

مو:

مو زواید رشته‌ای سلولهای کراتینه شده سطح اپیدرمیسی است که در فولیکول قرار دارد.

فولیکول از درون رفتگی اپیدرمیس به درون درمیس یا هیپودرمیس شکل می‌گیرد.

یک بافت پیوندی پر از رگ به داخل فولیکول مو نفوذ می‌کند، پاپیلای درمیسی را می‌سازد.

ساقه و ریشه مو از داخل به خارج شامل سه بخش است: مغز ، قشر و پوسته

فولیکول مو دارای غلاف اپیدرمیسی و غلاف درمیسی است.

غلاف اپیدرمیسی شامل دو طبقه بیرونی و درونی است.

الف) طبقه درونی شامل پوسته،  لایه هوکسلی و لایه هنله .

لایه هوکسلی ( معادل طبقه شفاف اپیدرمیس)  است.

لایه هنله ( معادل طبقه دانه‌دار اپیدرمیس) است.

ب) طبقه بیرونی  شامل طبقه خاردار و طبقه پایه‌ای است