هد‌هد، شانه به سر یا مرغ سلیمان. این پرنده را در تمام اقلیم‌های کشور می‌توان مشاهده کرد،

 مشروط بر آن که تعدادی درخت نیز در آن منطقه وجود داشته باشد.

نر و ماده این پرنده شبیه یکدیگرند و در سوراخ درختان قدیمی و گاهی خرابه‌ها آشیانه می‌سازد

تابستان‌ها به نسبت فراوان است و زمستان‌ها در جنوب کشور و زمین‌های پست حاشیه دریای خزر نیز دیده می‌شوند.

مرغابی گیلار Anas Penelope  

 انگلیسی     Wigeon

فرانسه      Canard sifleur

آلمانی      Pfeifente

 مشخصات کلی

با طول بدن 45 سانتیمتر از نظر جثه بینابین خوتکا و سرسبز قرار دارد . گردنش از بقیه اردک ها کوتاهتر و کلفتر است. گیلار پرنده ای اجتماعی بوده در دسته های  بزرگ مشاهده می شود . در آبهای شور و شیرین  یافت می شود،ولی بیشتر آبهای شور را ترجیح می دهد . پروازش سریع و مستقیم است و در ارتفاع زیاد پرواز می کند.

رفتار

با اردک های دیگری که در سطح آب شنا می کنند عادات و خصوصیات مشابهی داشته ،اغلب اوقات خود را روی آب گذرانده از گیاهان شناور در روی آب تغذیه می نمایند. پرنده ماده دارای صدایی بلند و خشن و پرنده نر صدائی سوت مانند و مشخص دارد. صدای پرنده نر سوت مانندی شبیه وی – یوو Whee- ooo  دارد.

این پرنده 115 سانتیمتر طول دارد و جثه اش بزرگ است . روی زمین با شکوه گام بر می دارد و در پرواز با عظمت دیده می شود. شبیه لک لک است ،با این تفاوت  که اندکی بزرگتر و منقارش کوچکتر از آن است.پرو بال خاکستری و سرو گردن سیاه،با نوار سفید پهنی که از پشت چشم شروع شده و دو طرف سرو گردن را در بر می گیرد و تضاد خاصی با سروگردن سیاهش دارد،دیده می شود. رنگ تارک قرمز است  و از فاصله نزدیک می توان آن را مشاهده کرد.

این پرنده 95 سانتیمتر طول دارد و شبیه باکلان ،اما گردن و دمش دراز تر است. سر و گلو به رنگ قهوه ای مسی است و نواری سفید مایل به قهوه ای در زیر چشم دارد که تا میانه گردن امتداد می یابد. روتنه و دمش سیاه است اما روی بال هایش خطوط و لکه های سفیدی دیده می شود.هنگام شنا ،بدن زیر اب قرار گرفته و تنها سر و قسمتی از گردن بیرون از اب می ماند. پرنده نابالغ ،به رنگ قهوه ای تیره ،اما گردن و زیر گلو،سفید کمرنگ است

زاغ نوک سرخ ،کلاغ کوهی نوک سرخ

این پرنده 39 سانتیمتر طول دارد دارای پر و بال سیاه مایل به ابی براق است . دم نسبتاً کوتاه و انتهایش مربع شکل است که هنگام پرواز اندکی مثلث مانند دیده می شود.  

صدای این پرنده شبیه "چو،chow" شنیده می شود.

زیستگاه این پرنده در مناطق کوهستانی ،صخره ای و صخره های مشرف به دریا،شکاف سنگ ها و لبه پرتگاه ها به سر برده و گاهی نزدیک به مناطق مسکونی انسانی دیده می شود. در ایران بومی و فراوان است.

جمعیت این پرنده در سال های اخیر ،کاهش چشمگیری داشته و به واسطه شکار و مصرف گوشتش در معرض تهدید شکارچیان قرار دارد،بنابراین ضمن شناسایی وضعیت جمعیت و پراکندگی آن ،ضروری است برنامه های حفاظتی ویژه ای نیز اجرا شود.

رنگ پر و بال نخودی مایل به قهوه ای ،صورت کمرنگ تر و از قاعده منقار تا چشم ها لکه سیاه رگه مانند و نیز لکه سیاه بزرگی در بالای سینه اش دیده می شود. زاغ بور 24 سانتیمتر طول دارد و شبیه هد هد اما بدون تاج سر است.منقار بلند با اندکی خمیدگی رو به پایین و بال ها پهن است.

بال ها سیاه با دو نوار بالی سفید  . بسیار فریبکار است . به طور تصادفی ،بالای بوته های قیچ نشسته و دمش را اندکی به صورت پره مانند نگه می دارد . بیشتر روی زمین راه رفته و به سرعت می دود تا از مقابل دیدگان پنهان شود. تا حدودی شبیه چکاوک هدهدی است

این پرنده 33 سانتیمتر طول دارد و در پرواز ، به واسطه پوشش آبی بال ها ،لکه سفید روی بال و دم ، که در تضاد با رنگ شاهپرهای بال و دم قرار دارد ، به اسانی شناخته می شود. سبیل سیاه و تاریک سیاه یا خط سیاه، از مشخصه های دیگر این پرنده است.

روتنه صورتی خاکستری با اثری از رنگ قهوه ای ،پس گردن قهوه ای تا تیره ، زیر تنه صورتی خاکستری روشن و چانه و زیر دم سفید چرکی است.

پروازش آرام و مستقیم و با تکان های خاص بدن و بال ها همراه است . این پرنده پر سر و صدا و خجالتی است.

صدای این پرنده بسیار واضح و نعره مانند، به صورت سه کا آ آ ک- سه کا آ آ ک،

skaaak-akaaak و صدای ضعیف پی ای ، peeay   شنیده می شود.

این پرنده در جنگل های سوزنی برگ ، بلوط یا جنگل های مخروط به سر برده و به ندرت دور از درخت دیده می شود و در سوراخ درختان و لابلای شاخ و برگ های درختان حاشیه جنگل آشیانه می سازد. در ایران بومی و فراوان است.

طول بدن 23 تا 34 سانتی متر،وزن 170 تا 175 گرم است. شکل ظاهر نر و ماده یکی است. عده بومی و عده ای مهاجرند. این پرنده که در آمریکای شمالی زیاد است صدای غم انگیز عزا مانند دارد (چهار سیلابی) . کوچک و لاغرند بال ها باریک و بلند است دم نسبتاً تیز ماده ها کمرنگ تر و معمولا نرها بالاتر از ماده ها  پرواز می کنند . تولید مثل سریع است و ممکن است در همان فصلی که به دنیا می آیند بالغ شده و تولید مثل کنند.

طولشان 46 تا 50 سانتی متر و وزن 600 تا 800 گرم است بزرگترین کبوتر نیوزیلند است. نر و ماده به یک شکل و بومی هستند و قط در نیوزیلند زندگی می کنند و از نظر انقراض در ریسک کمتری قرار دارند. بزرگترین نوع کبوتران می باشند در این دسته که بومی نیوزیلند هستند رنگ پرنده برنزی تیره و قسمتهای بالای بدن و سینه به رنگ سبز و برنزی و قوس و قزح دارند. شکم سفید و پرهای روی سینه سفید است غذای آنها گیاهها و میوه های مختلف است و به دلیل آنکه گلوی آنها قابلیت اساع دارد می توانند دانه های درشت را ببلعند. درختهای بومی نیوزیلند برای تکثیر (حفظ جنگل) به وجود این کبوتران برای جابجایی دانه هایشان نیاز دارند.

این پرنده سقاهک نیز نامیده می شوند زیرا بیشتر مجاور آب ها دیده می شوند . مانند موتاسیلا آلبا یا دم جنبانک سیاه و سفید که به نام سقاهک یا دم جنبانک ابلق نیز نامیده می شود.

دو شکلی جنسی دارند به رنگ مخلوطی از دودی و سیاه و سفید می باشند. در منازل ، باغ ها و مزارع زندگی می کنند. موتاسیلاسی نرآ یا دم جنبانک سینه زرد که به نام سقاهک کوچک غذا می گیرند . پرنده نر وماده با هم اختلاف رنگ دارند. دم آنها بلند است. در پیرامون رودخانه ها در مزارع و کشتزارها و گاهی درحیاط و پیرامون خانه ها یافت می شوند.