انبه، سرشار از مواد غذایی و فایتوکمیکالها است و به عنوان شاه میوه نیز معروف است. در آیین بودا، از این میوه به عنوان میوه بهشتی یاد شده است. ارتفاع درخت انبه حدود ۳۵ تا ۴۰ متر است و قطر شاخه آن تا ۱۰ متر نیز میرسد. شکوفههای این درخت کوچک و سفید است و هر کدام از شکوفهها دارای ۵ گلبرگ، ۵ کاسبرگ و ۵ پرچم میباشد. برخی از درختهای انبه با ۳۰۰ سال سن هنوز میوه میدهند. در وسط میوه این درخت هسته درشتی وجود دارد که بسته به نوع درخت اشکال متفاوتی دارد. حدود ۳ تا ۶ ماه طول میکشد تا میوههای این درخت کاملا برسند و وزن هر میوه بین ۵۰۰گرم تا ۵/۲ کیلوگرم است.
ادامه مطلب...
برای آشنایی هرچه بیشترباگیاهان گوشتخوار(Carnivorous plants)به آدرس زیر مراجعه نمایند:
آلکالوئیدها: بدون شباهتند، تنها در داشتن ازت مشابهند.
بر روی سیستم عصبی مرکزی اثرات عمیقی میگدارند.
مانند:
الف: تریاک که دارای آلکالوئید مورفین و کدئین ودیفنوکسیلات است .
ب: نیکوتین که از آلکالوئیدهای پرمصرف است.
ج: استریکنین (Strychnine) و کورار (Curare) که با آنها شکار می کنند .
ادامه مطلب...
غالب گیاهان، همانند جانوران، اندامهایگوناگون (ریشه، ساقه، برگ، گل) دارند. هر اندام از اجتماع چند نوع بافت و هر بافت از اجتماع یاختههای یک شکل و دارای نقش یکسان به وجود آمده است. یاخته واحد ساختاری و کنشی گیاه است.
بافتهایی که در گیاهان دیده میشوند عبارتاند از:
بافتهای: مریستم، پارانشیم، اپیدرم، پریدرم، کلانشیم، اسکلرانشیم و همچنین بافتهای چوبی، آبکشی و ترشحی. بافت پارانشیم را «بافت زمینهای» بافتهای اپیدرم و پریدرم را «دستگاههای محافظ یا پوششی»، بافتهای کلانشیم و اسکلرانشیم را «دستگاههای نگاهدارنده یا استحکامی» و بافتهای چوبی و آبکشی را «دستگاههای هادی» گویند.
ادامه مطلب...
یاخته کوچکترین واحد ساختاری و کنشی موجودات زنده و همانند یک حجره، فضایی است که به وسیله غشایی احاطه شده است. همه یاختهها به وسیله غشای سیتوپلاسمی احاطه شدهاند که متشکل از یک لایه دو مولکولی فسفولیپید است. همه موادی که به یاخته داخل و یا از آن خارج میشوند باید از این غشا عبور کنند. یاختههای گیاهی، علاوه بر غشای سیتوپلاسمی، ضمایم دیگری در خارج آن به نامهای تیغه میانی و دیواره یاختهای دارند.
ادامه مطلب...
گیاهشناسانی مانند تاختاجان ، کران کویست ، دالجرن ، و ویتاکر(1975 تا 1990) گیاهان پریاختهای را بر اساس تشکیل سیستم آوندی در گیاهان عالی و عدم وجود آن در گیاهان خشکی ابتدایی به دو گروه اصلی : گیاهان غیرآوندی و گیاهان آوندی تقسیم میکنند.
گیاهان غیرآوندی
این گیاهان فاقد بافتهای آوندی تمایز یافتهاند و به عبارت دیگر، یاختههای تخصیص یافتهای جهت انتقال غذا، آب و ترکیبات کانی ندارند.
ادامه مطلب...
گرده شناسی
مطالعة دانة گرده ابتداً توسط گیاه شناسانی که علاقمند به جغرافیای گیاهی و یا فسیل شناسی بودند ، پیشرفت نمود .
امروزه با استفاده از میکروسکوپ الکترونی(SEM ) مطالعات چندی در مورد ساختمان دانه گرده در نمونه های فسیل انجام شده است.
دانه های گرده که توسط حشرات پراکنده می شود (انتموفیلوس ) معمولاً بزرگ و با سطح ناصاف یا خاردار و بیشتر به صورت توده ای و چسبیده به یکدیگر می باشند و تعداد آنها هم کمتر است .
ادامه مطلب...
ریشه
ریشه یکی از اندامهای اصلی گیاه است و عموماً درون خاک قرار دارد. خاک خوب عناصر کانی مورد استفاده گیاه را فراهم میکند. نقش اصلی ریشه در زندگی گیاه، جذب آب و مواد کانی و نگاهداری گیاه است به علاوه ریشه کلیه گیاهان معمولاً مقداری مواد غذایی را، حداقل برای زمانی کوتاه، در خود ذخیره میکنند. ریشه علاوه بر سه نقش جذب آب و مواد کانی، نگاهداری گیاه، و اندوختن مواد، عمل هدایت مواد غذایی و آب را نیز عهدهدار است. آب و نمکهای کانی که از خاک جذب شدهاند، به ساقه و از آنجا به برگ و دیگر اندامهای گیاه، که در بالای سطح خاک قرار دارند، هدایت میشوند. مواد آلی ساخته شده در برگها نیز از طریق ساقه به ریشه اصلی حمل میشود و سپس از ریشه اصلی به ریشههای فرعی و بالاخره به بافتهای زاینده کوچکترین ریشهها میرسد.
ریشه دارای ویژگیهای زیر است:
1ـ کلاهکی که نوک آن را محافظت میکند و بدون بشره حقیقی است چنین بخشی در ساقه وجود ندارد.
2ـ وجود تارهای کشنده که آب و نمکهای کانی را جذب میکند.
ادامه مطلب...
دانه
پس از لقاح مضاعف، تخمک به دانه تبدیل میشود. دانه رسیده از سه بخش تشکیل شده است:
1) پوشش دانه که از یک یا دو پوست دانه به وجود میآید، 2) آندوسپرم که ممکن است به مقدار زیاد یا کم وجود داشته باشد، 3) جنین که از رشد آن گیاه جوان ایجاد میشود. جنین دارای مواد اندوخته است که هنگام رویش دانه مورد استفاده قرار میگیرند. این مواد یا در خود جنین یا در آلبومین و یا در قسمتی از خورش قرار دارند. مجموعه جنین و بافتهای اندوخته همراه آن «مغز» دانه را به وجود میآورد که به وسیله پوشش دانه حفاظت میشود.
رویش دانه
اگر شرایط فیزیولوژیک از نظر رطوبت، دما و اکسیژن فراهم باشد، دانه میروید و گیاهک جوانی را تولید میکند. تا رسیدن به این مرحله، جنین جوان از ذخایری که در خود جمع کرده استفاده میکند. اما پس از پدید آمدن برگها، مواد آلی از طریق فتوسنتز ساخته میشوند.
هنگام رویش، تقریباً در کلیه دانهها، نخستین اندامی که از پوست دانه بیرون میآید ریشهچه است. ریشه چه از راه سفت خارج میشود و ریشه اولیه را تولید میکند. رشد ریشه پیش از دیگر اندامکهای گیاهک، برای پایداری گیاه در خاک و جذب آب و مواد کانی است سپس ساقهچه رشد کرده محور زیرلپه را میسازد.
ادامه مطلب...
میوه
میوه در اصطلاح گیاهشناسی معمولاً از رشد تخمدان به وجود میآید،اما در بسیاری از میوهها بخشهای دیگر گل همراه با تخمدان رشد میکنند. چنین اندامهایی ممکن است قسمتی از پوشش گل (توت)، نهنج (توت فرنگی)، برگک (آناناس )، لوله گل همراه بانهنج (سیب)، یا محور بزرگ شده گلآذین (انجیر) باشند. اگر غیر از تخمدان بخشهای دیگری هم در تشکیل میوه شرکت داشته باشند، چنین میوهای را کاذب گویند.
تشکیل میوه
بعد از لقاح، سلسله تغییراتی در کیسه جنینی رخ میدهد و بخشهای دیگر گل نیز تغییر میکنند. تخمدان رشد مییابد و بافت دیواره آن، ضمن تحولاتی، فرابر را به وجود میآورد که از سه لایه تشکیل شده است: لایه درونی به نام درونبر ، که متشکل از یک یا چند لایه یاخته است، در بعضی میوهها ممکن است بسیار سخت (بادام) باشد، لایه میانی را میانبر گویند که از یک یا چند لایه یاخته تشکیل شده است و معمولاً شامل دستجات آوندی است، بخش بیرونی را برونبر گویند که از یک لایه یاختههای بشرهای تشکیل شده است. این لایه گاهی کوتینی و گاهی پوشیده از کرک است.
ادامه مطلب...
گل
اصطلاح گل دادن در زبان عام به معنی شکفتن گل است، در حالی که در گیاه شناسی عبارت است از مجموعه تغییرات ساختاری و فیزیولوژیکی که در جوانههای رویشی صورت میگیرد و باعث تبدیل این جوانهها به جوانههای زایشی مولد گل میگردد.
ساختار عمومی گل
کاملترین گلها چهار بخش دارند که عموماً چهار پیرامون را تشکیل میدهند. این چهار بخش
عبارتاند از: کاسه گل (کاسبرگها )، جام گل (گلبرگها )، نافه گل (پرچمها ) مادگی گل (برچهها ). این چهار پیرامون معمولاً به نهنج گل ، که در انتهای دمگل قرار دارد متصلاند
اندامهای پوششی گل
مجموعه کاسبرگها و گلبرگها را پوشش گل (گلپوش) گویند که بخش نازای گل را تشکیل میدهد. بعضی گلها فاقد پوششاند، خواه هرگز در آنها وجود نداشته (تیره فلفل) و خواه بعداً از بین رفته باشد (بعضی از گیاهان تیره گردو و اسفناج). در بعضی گلها پوشش گل ساده است و فقط کاسه گل را شامل میشود (گیاهان تیره بید و توت).
ادامه مطلب...
ساقه
ساقه بخشی از محور اصلی گیاه است که معمولاً بیرون از خاک و به طور قائم در فضا قراردارد. با وجود این، ساقههایی وجود دارند که به طور افقی در زیر یا روی خاک جای میگیرند. شکل کلی ساقه مخروطی است، یعنی در ناحیه یقه که در سطح خاک قراردارد، قطر بیشتری دارد و در انتها باریک است. بعضی از گیاهان مانند نخلها ساقة استوانهای دارند.
نقش ساقه
1ـ نگاهداری: ساقه به گیاه استحکام میبخشد و برگها را به وسیله شاخهها درسطوح مختلف نگاه میدارد.
2ـ هدایت: ساقه مسیر انتقال آب و نمکهای کانی از ریشه به برگهاست. همچنین موادی که در برگها ساخته میشوند از ساقه به ریشه و دیگر اندامهای گیاه پخش میشوند.
3ـ تولید بافتهای جدید: عمر متوسط یاختههای گیاهی یک تا سه سال است. آب و نمکهای کانی در یاختههای مرده جریان مییابد اما این جریان به انرژی نیاز دارد.
ادامه مطلب...
برگ بازدانگان
برگ اکثر بازدانگان سوزنی (کاج) یا پولک مانند (سرو) است. برگهای سوزنی فقط یک رگبرگ دارند و به نوک تیزی ختم میشوند. اشکال دیگر برگ نیز در بازدانگان وجود دارند. پهنک برگ در ژنگگو پهن، در سیکاس شبیه نخلها و در گنهتوم شبیه به برگ دولپهایهاست.
آرایش جوانه برگ یا برگ روی ساقه
آرایش جوانه برگ یا برگ گیاهان گلدار روی ساقه دارای نظم معینی است که در اصطلاح آن را فیلوتاکسینامند. چنانکه گفته شد، برگها در محل گرهها به ساقه متصلاند. در بعضی موارد، رشد میانگرهی ساقه بسیار کاهش مییابد و چنین به نظر میرسد که برگها در مجاورت سطح زمین به یک ناحیه اتصال دارند. برگهایی که به چنین وضعی قرار گرفتهاند، «طوقهای» یا «ریشهای» نامیده میشوند و در مقابل آنها برگهای «ساقهای» هستند که روی ساقه قرار گرفتهاند و توسط میانگرههایی که طول قابل ملاحظهای دارند از یکدیگر جدا میشوند. یک گیاه ممکن است دارای هر دو نوع برگ طوقهای و ساقهای باشد.
طرز قرار گرفتن برگهای ساقهای در طول ساقه بر سه نوع است:
ادامه مطلب...
